ผลงานมูลนิธิฯ : รายงานกิจกรรม/โครงการ

โครงการ พลวัตการทองผ้ากะเหรี่ยง : กรณีศึกษากระเหรี่ยง บ้านใหม่คลองอังวะ

วัตถุประสงค์ของการวิจัย
  1. เพื่อศึกษารูปแบบ ลวดลาย และวิธีการทอผ้าของกะเหรี่ยงที่เปลี่ยนแปลงไป
  2. เพื่อศึกษาปัจจัยที่เป็นสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงวิถีวัฒนธรรมการทอผ้ากะเหรี่ยง

 

วัตถุประสงค์ของการวิจัย
  1. ทราบรูปแบบ ลวดลาย และวิธีการทอผ้าของกะเหรี่ยง
  2. ทราบปัจจัยที่เป็นสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงวิถีวัฒนธรรมการทอผ้ากะเหรี่ยง
  3. ผลการวิจัยจะเป็นองค์ความรู้ที่เป็นพื้นฐานของสังคมท้องถิ่น ซึ่งข้อมูลส่วนหนึ่งไปใช้ในการพัฒนาให้เกิดประโยชน์แก่ชุมชนท้องถิ่น
  4. ผลการวิจัยครั้งนี้สามารถนำข้อมูลบางส่วนไปใช้ในการส่งเสริมการพัฒนาการทอผ้าให้แก่ผู้ประกอบการอาชีพทอผ้า และเป็นทางเลือกสำหรับเกษตรกร

 

กลุ่มเป้าหมาย
ประชาชนในเขตพื้นที่บ้านใหม่คลองอังวะ ตำบลแก่นมะกรูด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี

 

ขอบเขตของงานวิจัย
งานวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้กำหนดของเขตของการศึกษาไว้ดังนี้
  1. ขอบเขตด้านพื้นที่ โดยเลือกศึกษาบ้านใหม่คลองอังวะ ตำบลแก่นมะกรูด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี
  2. ขอบเขตด้านข้อมูล ในการศึกษาครั้งนี้ผู้วิจัยใช้ข้อมูล 2 ลักษณะ คือ
2.1 ข้อมูลด้านเอกสาร เป็นข้อมูลที่ได้จากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ข้อมูลชุมชนจากสถานีอนามัยตำบลแก่นมะกรูด ข้อมูลด้านแนวคิดทฤษฏีที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับรูปแบบ ลวดลายผ้ากะเหรี่ยง
2.2 ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ เป็นข้อมูลที่ได้จากการลงพื้นที่ด้วยวิธีการสัมภาษณ์จากผู้รู้ในชุมชน (Key Informants)

 

ขั้นตอนในการเก็บรวบรวมข้อมูล
การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการศึกษาเอกสาร (Documentary Research)
  1. การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม (Non – Participant Observation) ผู้ศึกษาสังเกตลักษณะบ้านกะเหรี่ยงแบบดั่งเดิมและสังเกตลักษณะบ้านกะเหรี่ยงแบบใหม่ที่กำลังนิยมสร้างพร้อมทั้งจดบันทึก
  2. การสังเกตแบบมีส่วนร่วม (Participant Observation) ผู้ศึกษาปรับตัวให้เข้ากับกลุ่มประชากรผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ ชาวบ้านในพื้นที่บ้านใหม่คลองอังวะโดยผู้ศึกษาเข้าไปคลุกคลีกับชาวบ้านและเข้าไปร่วมทำกิจกรรมกับเด็กในหมู่บ้านทำให้สนิทสนมกับเด็กๆและพวกเด็กจะเป็นคนพาไปศึกษาและเป็นคนที่ช่วยแปลภาษา ทำให้ผู้ศึกษาได้สังเกตเห็นถึงการเปลี่ยนแปลงและได้ข้อมูลเพิ่มขึ้น

 

ขั้นตอนในการเก็บรวบรวมข้อมูล
เริ่มตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2553 ถึง 14 กุมภาพันธ์

 

สรุปผลการวิจัย
การวิจัยครั้งนี้เพื่อศึกษาพลวัตการผ้าทอกะเหรี่ยง กรณีศึกษาบ้านใหม่คลองอังวะ ตำบลแก่นมะกรูด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพโดยมุ่งเน้นการศึกษารูปแบบ ลวดลาย และวิธีการทอผ้าของกะเหรี่ยง และสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงวิถีวัฒนธรรมการทอผ้ากะเหรี่ยงกลุ่มชาวบ้านที่ทอผ้า และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการทอผ้าจำนวน 5 ครัวเรือนเครื่องมือที่ใช้ คือ ใช้แบบสัมภาษณ์โดยมีแนวคำถามในการสัมภาษณ์ มีวัตถุประสงค์ในการวิจัยดังนี้
  1. ศึกษารูปแบบ ลวดลาย และวิธีการทอผ้าของกะเหรี่ยงที่เปลี่ยนแปลงไป พบว่า การทอผ้าของกะเหรี่ยงชุมชนบ้านใหม่คลองอังวะ ตำบลแก่นมะกรูด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี มีการเปลี่ยนแปลงในด้านวัตถุดิบที่ใช้คือไม่มีการใช้ฝ้ายในการทอผ้า แต่มีการใช้ไหมสังเคราะห์ในการทอผ้าแทน ส่วนรูปแบบที่ทอนอกจากจะมีเพียงเสื้อ ผ้าถุง โสล่งแล้ว การปรับปรุงเพื่อให้เข้ากับยุคสมัยปัจจุบันยังมีการทอย่าม กระเป๋า เพิ่มขึ้นมา และลวดลายยังมีเพิ่มขึ้นมาจากเดิมโดยอาจคิดขึ้นมาเองหรือทำตามกันมาจากการสอน จึงทำให้ไม่มีการเรียกชื่อลายอย่างเป็นทางการ เป็นการตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ได้เป็นอย่างดี ส่วนวิธีการทอนั้นยังคงรูปแบบเดิม แต่จะเพิ่มเติมในส่วนของเทคนิคที่จะทำให้ไหมสังเคราะห์เหนี่ยว ทนทานต่ออายุการใช้งาน โดยมีการเอามาแช่น้ำแล้วตากแดดจะช่วยให้ไหมสังเคราะห์มีความเหนี่ยว และมีอายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้น หรือเทคนิคในการทอที่จะทำให้ผ้ามีความแน่น ไม่หลุดง่าย และนอกจากนี้การทอผ้ายังมีผู้ทอน้อยลง เด็กและเยาวชนยังทอผ้ากันไม่เป็น แต่ผู้ใหญ่ยังนิยมให้เด็กมีการสวมใส่กันอยู่เนืองๆ
    อย่างไรก็ตาม จะเห็นได้ว่าการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมีทั้งดีและไม่ดี หากทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมให้วัฒนธรรมการทอผ้ายังคงมีอยู่ จะทำให้สิ่งดีๆเหล่านี้ยังคงมีบทบาทต่อไป และอาจจะเป็นการสร้างรายได้ให้กับชุมชนกะเหรี่ยงเหล่านี้ก็ได้
  2. เพื่อศึกษาปัจจัยที่เป็นสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงวิถีวัฒนธรรมการทอผ้ากะเหรี่ยง พบว่า การที่คนในชุมชนได้รับสิ่งใหม่ๆเข้ามาไม่ว่าจะเป็นในด้านวัฒนธรรมใหม่ๆ วิถีชีวิต การกินอยู่ ผู้คนต้องการความสะดวกสบาย พอว่าสิ่งเหล่านี้เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงจึงทำให้วิถีชีวิตการทอผ้าก็เปลี่ยนแปลงไปด้วย คนที่เคยสวมใส่ผ้าทอนั้นเริ่มลดน้อยลง แต่มีการใช้เสื้อผ้าจากตามท้องตลาดมากขึ้น ความเรียบง่ายทำให้การดำรงชีวิตง่ายขึ้นคือ ไม่ต้องทอผ้าแต่ซื้อเสื้อผ้ามาใส่เอง จึงทำให้มีการรณรงค์ให้สวมใส่ชุดประจำเผ่าของตนเองในสัปดาห์ละ1 วัน เป็นการรณรงค์ให้เด็กๆรู้จักคุณค่า และเป็นการตระหนักให้เด็กสำนึกรักคุณค่าของตนเองที่มีอยู่ด้วย

 

 

 

 

หน้าแรก | รู้จักมูลนิธิ | ผลงาน | กิจกรรม/โครงการ | ข่าว/บทความ | เว็บบอร์ด | ติดต่อ | ผู้ดูแล

ส่งเรื่องราวที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนและสังคมได้ที่
มูลนิธิการศึกษาเพื่อชีวิตและสังคม 47 พหลโยธิน 19/1 เขตตุจักร กทม. 10900 โทรศัพท์ : 02-513-3038, 02-513-3932, 089-895-1306