ผลงานมูลนิธิฯ : รายงานกิจกรรม/โครงการ

โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ของชุมชนอย่างยั่งยืน

สถานที่ดำเนินการ
  1. ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนร่มไทร บ้านร่มไทร ตำบลเมืองแก อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์
  2. ศูนย์การเรียนรู้ระบบนิเวศวิทยา โดยใช้ทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนบ้านเมืองแก อำเภอท่าตูม
  3. ศูนย์การเรียนรู้สมุนไพรน่ารู้ ควรคู่ภูมิปัญญาไทย โรงเรียนบ้านโสมน อำเภอท่าตูม

 

วัตถุประสงค์
  1. เพื่อให้ชุมชนตระหนักถึงความสำคัญและร่วมมือกันอนุรักษ์ ฟื้นฟูและพัฒนาพื้นที่ป่าชุมชน สวนสมุนไพร และการเกษตรอินทรีย์ให้สมบูรณ์เป็นประโยชน์อย่างแท้จริงแก่ประชาชนในชุมชน โดยใช้แนวทางเศรษฐกิจพอเพียง
  2. เพื่อสร้างศูนย์การเรียนรู้เรื่องการอนุรักษ์ ฟื้นฟู ระบบนิเวศวิทยาในพื้นที่ป่าชุมชนร่มไทร ศูนย์การเรียนรู้ ระบบนิเวศวิทยา โดยใช้ทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนบ้านเมืองแก และศูนย์การเรียนรู้สมุนไพรน่ารู้ ควรคู่ภูมิปัญญาไทย โรงเรียนบ้านโสมน
  3. เพื่อพัฒนาหลักสูตรและคู่มือท้องถิ่นด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในระบบนิเวศวิทยาแบบบูรณาการ ด้านการทำการเกษตรโดยใช้ทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการใช้ประโยชน์และการแปรรูปพืชสมุนไพรไทย
  4. เพื่อสร้างเครือข่ายการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

 

พื้นที่ดำเนินโครงการ
1) พื้นที่เป้าหมายหลัก
1.1) ป่าชุมชนร่มไทร บ้านร่มไทร ตำบลเมืองแก อำเภอท่าตูม
1.2) โรงเรียนบ้านเมืองแก บ้านเมืองแก ตำบลเมืองแก อำเภอท่าตูม
1.3) โรงเรียนบ้านโสมน ตำบลบัวโคก อำเภอท่าตูม
2) พื้นที่เป้าหมายรอง พื้นที่เป้าหมายรอง ได้แก่ พื้นที่เตรียมขยายโครงการในอนาคต คือ พื้นที่ป่าสงวนพนมดินแปลง 1 อยู่ในเขตพื้นที่ติดต่อกัน 4 ตำบล ใน 2 อำเภอ คือ ตำบลท่าตูม ตำบลหนองบัว ตำบลบัวโคก อำเภอท่าตูม และตำบลสนม อำเภอสนม จังหวัดสุรินทร์ และป่าโคกไม้ปุม ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่บ้านโนนรัง หมู่ 19 และบ้านพิงพวย หมู่ 4 ตำบลบัวโคก อำเภอท่าตูม

 

ผลการติดตามโครงการ
กลุ่มงานติดตามและประเมินผล สำนักงานกองทุนสิ่งแวดล้อม ได้ติดตามผลการดำเนินงานโครงการ ณ ศูนย์การเรียนรู้ทั้ง 3 แห่ง ในวันที่ 25 ธันวาคม 2552 มีรายละเอียดดังนี้
ศูนย์การเรียนรู้ที่ 1 : ป่าชุมชนร่มไทร บ้านร่มไทร ตำบลเมืองแก อำเภอท่าตูม จากที่ได้ดำเนินการจัดทำศูนย์การเรียนรู้ป่าชุมชน และทำซุ้มเรียนรู้ 5 ซุ้ม ประกอบด้วย ซุ้มการเรียนรู้เกี่ยวกับ พืชสมุนไพร พันธุ์ไม้งาม กล้วยไม้ ไม้ผล และพันธุ์สัตว์ป่าแล้ว ก็ได้มีการจัดกิจกรรมอนุรักษ์ฟื้นฟูตามฐานต่างๆ รอบๆ ศูนย์การเรียนรู้ รวมทั้งได้จัดกิจกรรม “ผ้าป่าปุ๋ยคอก” เพื่อร่วมบริจาคปุ๋ยคอกให้ชุมชนสำหรับปรับปรุงบำรุงดินภายในบริเวณป่าชุมชน มีการจัดตั้งคณะทำงานกลุ่มเด็ก เยาวชน ประจำศูนย์การเรียนรู้ที่ 1 ปัจจุบันมีผู้ดูแลอยู่ประจำศูนย์ 1 คน ส่วนศูนย์การเรียนรู้อยู่ในความควบคุมดูแลของเจ้าอาวาสป่าชุมชนร่มไทร มีการดำเนินงานเพิ่มเติม คือ จัดซื้อพันธุ์ไม้ปลูกในศูนย์เพิ่มเติม จัดกิจกรรมปลูกป่าเสริม กำจัดวัชพืช ในวันสำคัญๆ ทางศาสนา หรือวันแม่ และการจัดค่ายเด็กนักเรียน
ศูนย์การเรียนรู้ที่ 2 : ระบบนิเวศวิทยา โดยใช้ทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนบ้าน เมืองแก เดิมตั้งแต่เริ่มโครงการ ได้จัดทำและพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศวิทยาตามทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง แต่ประสบปัญหาเรื่องขาดแคลนน้ำ เนื่องจากมีการจัดทำท่อส่งน้ำ และระบบให้น้ำแล้ว แต่ยังดึงน้ำมาใช้ไม่ได้เพราะไม่มีปั๊มน้ำ ต่อมา อบต.บ้านเมืองแก ได้สนับสนุนปั๊มน้ำ พร้อมกับแท็งก์น้ำแล้ว แปลงเกษตรต่างๆ จึงเจริญเติบโตดี ต่อมาได้มีการเสริมเทคนิคการทำเกษตรแบบครบวงจร มีการอบรม ได้เอกสารชุดองค์ความรู้ เทคนิคต่างๆ เช่น การทำปุ๋ยหมักชีวภาพ การทำฮอร์โมนพืช การทำสารสกัด ได้จัดซื้อวัสดุปรับปรุงดิน วัสดุอุปกรณ์ เครื่องมือทำการเกษตร เพื่อใช้ในการทำกิจกรรมภายในศูนย์ฯ และมีการเพาะปลูกทั้งไม้ผล ผัก สมุนไพร เลี้ยงปลา และกบ ขณะนี้ ได้จัดการเรียนการสอน เกี่ยวกับระบบนิเวศวิทยาตามทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง และเทคนิคต่างๆ โดยวิทยากรท้องถิ่นประจำศูนย์ฯ แล้ว ซึ่งอยู่ในระหว่างการประเมินผลหลักสูตรท้องถิ่น เพื่อให้มีการปรับใช้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
ศูนย์การเรียนรู้ที่ 3 : สมุนไพรน่ารู้ ควรคู่ภูมิปัญญาไทย โรงเรียนบ้านโสมน ตั้งแต่เริ่มโครงการได้จัดทำศูนย์การเรียนรู้สมุนไพร ฯ ภายในโรงเรียนบ้านโสมน แล้ว ต่อมา ได้จัดกิจกรรมต่างๆ ดังนี้
  • จัดทำแผนพัฒนา “พืชสมุนไพร” แบบครบวงจร มีวิทยากรจากศูนย์ตะบัลไพร จ.สุรินทร์ มาเป็นวิทยากร และให้แนวคิดในการจัดทำแผนพัฒนาพื้นที่ปลูกพืชสมุนไพร
  • มีการจำแนกพืชสมุนไพรตามประเภทของการนำมาใช้ประโยชน์และส่งเสริมการปลูกพืชสมุนไพร จัดทำเป็นรูปเล่ม เพื่อเผยแพร่ภายในศูนย์ฯ และตามงานต่างๆ
  • อบรมเชิงปฏิบัติการ “สาระน่ารู้ เกี่ยวกับพืชสมุนไพร” (สรรพคุณ การแปรรูปสมุนไพร การประคบ การอบ และการนวด ให้คณะกรรมการบริหารศูนย์ฯ ได้เรียนรู้การปฏิบัติจริง
  • จัดทำกิจกรรม “การพัฒนาหลักสูตร” เพื่อนำมา ใช้ในกระบวนการเรียนการสอนในชั้นเรียน” โดยบรรจุหลักสูตรท้องถิ่นเชิงบูรณาการฯ ไว้ในแผนการเรียนการสอนของโรงเรียน มีการวัดผลประเมินผลทุกสาระการเรียนรู้ เพื่อนำผลที่ได้จากการประเมินผล รายงานต่อคณะกรรมการเพื่อร่วมกันประเมินและพัฒนาหลักสูตรต่อไปให้เหมาะสมยิ่งขึ้น และทดลองซ้ำในปีการศึกษาต่อไป

 

สถานภาพโครงการในปัจจุบัน
อยู่ระหว่างดำเนินโครงการในปีที่ 2

 

 

 

 

หน้าแรก | รู้จักมูลนิธิ | ผลงาน | กิจกรรม/โครงการ | ข่าว/บทความ | เว็บบอร์ด | ติดต่อ | ผู้ดูแล

ส่งเรื่องราวที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนและสังคมได้ที่
มูลนิธิการศึกษาเพื่อชีวิตและสังคม 47 พหลโยธิน 19/1 เขตตุจักร กทม. 10900 โทรศัพท์ : 02-513-3038, 02-513-3932, 089-895-1306